Biến đổi khí hậu và ảnh hưởng tới Việt Nam

Thời gian - Địa điểm : 9h thứ Hai, ngày 31/3/2014. Địa điểm: Trụ sở Báo VietNamNet, tòa nhà C'land, 156 Xã Đàn 2, Nam Đồng, Đống Đa, Hà Nội
Khách:
Ông Axel van Trotsenburg - Phó Chủ tịch Ngân hàng Thế giới khu vực Đông Á – Thái Bình Dương
Giao lưu
Đặt câu hỏi

Phạm Văn Thành , Nam - 60  Tuổi

Có hai câu hỏi tương đối liên quan đến nhau mà ông có thể trả lời đồng thời. Câu thứ nhất là của độc giả Thu, 34 tuổi: Thưa ngài, đối tượng nào (ví dụ: thanh niên thành phố, doanh nhân, nông dân...) có tác động mạnh nhất tới quá trình biến đổi khí hậu ở Việt Nam? Nhiều người VN còn hoài nghi với các thông điệp biến đổi khí hậu, ví dụ không tin rằng Việt Nam là một trong năm quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất về biến đổi khí hậu. WB có nhận xét như thế nào về tình trạng hoài nghi này, nguyên nhân và cách giải quyết như thế nào? Câu thứ hai đến từ độc giả Phạm Văn Thành, Nam, 60 tuổi: WB có cho rằng Khu vực Tư nhân và NGOs địa phương sẽ có vai trò tích cực và hiệu quả để tham gia giải quyết vấn trên ? và nếu có, thì Chính sách của WB để khích lệ và thúc đẩy sự tham gia của họ là gì ?
Đây là một câu hỏi rất mấu chốt và tôi rất mừng vì đã nhận được câu hỏi này.  WB vô cùng quan ngại là có thể một số người trong chúng ta có thái độ có vẻ hơi thoải mái, tự do của những người "như là đi theo thôi", theo kiểu chúng ta chỉ hy vọng hàng xóm của chúng ta sẽ làm một cái gì đó còn chúng ta không chịu trách nhiệm gì cả. Đây là một rủi ro rất lớn, nếu như chúng ta không hiểu được tác động của biến đổi khí hậu ngày hôm nay, rồi ngày mai, khi nào biến đổi khí hậu sẽ ảnh hưởng đến đời sống con cháu chúng ta thì sẽ không thể nào giải quyết được vấn đề.
Đó là lý do vì sao WB đang có những hoạt động toàn cầu, WB đã tham gia vào một chiến dịch toàn cầu, không chỉ có riêng WB mà còn các bắt tay cùng đối tác khác như LHQ, Xã hội dân sự và nhiều đối tác khác.
Biến đổi khí hậu là một vấn đề đã hiện hữu rồi, không phải là giai thoại nữa. Thời điểm mà chúng ta cần phải hành động chính là bây giờ. Chúng ta không còn phải đặt ra câu hỏi người nông dân hay doanh nhân, bà nội trợ hay người dân bình thường cần hành động nhiều hơn nữa mà mọi người đều phải hành động.
Người dân có thể đóng góp bằng việc sử dụng giao thông công cộng nhiều hơn, người doanh nhân có thể chọn các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả hơn, người nông dân sử dụng các biện pháp canh tác thông minh hơn, thân thiện hơn với môi trường.
Chúng ta cần giải quyết một vấn đề là thái độ của những người đi theo.
Liên quan đến câu hỏi của độc giả Phạm Văn Thành, như tôi đã nói ở trên, khu vực tư nhân có thể đóng góp rất nhiều cho việc chống chịu biến đổi khí hậu. Người nông dân đảm bảo sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả hơn, các biện pháp sản xuất sạch hơn, cải thiện được khả năng sinh lời của mình.
NGO có vai trò cực kỳ quan trọng trong liên minh lớn này. Họ có động lực rất lớn, ta cần tranh thủ sự nhiệt tình và ý kiến đóng góp của họ để tạo ra được nhận thức toàn cầu bằng việc nâng cao nhận thức ở từng quốc gia một. Chúng ta có thể tạo ra ý thức khẩn trương hành động và hành động cùng nhau.
Tất cả chúng ta đều cần đối tác và cần tạo ra một liên minh toàn cầu, không loại trừ một ai.
 
 

Nguyễn Hồng Nhung , Nữ - 31  Tuổi

Ngân hàng Thế giới và bản thân ông chắc hẳn đã hỗ trợ nhiều quốc gia để chống lại biến đổi khí hậu. Ông có thể chia sẻ một số kinh nghiệm từ các nước khác có cùng trình độ phát triển với Việt Nam trong lĩnh vực này?
Một điều rất tuyệt vời ở WB là chúng tôi có 180 quốc gia thành viên. Chúng tôi có thể học được nhiều điều và chia sẻ kinh nghiệm giữa các nước.
Chúng tôi chia sẻ kinh nghiệm theo 2 kênh: Kênh thứ nhất là nghiên cứu. Chúng tôi thực hiện nghiên cứu ở tất cả các nơi, từ Brazil đến Nga, từ Ấn Độ đến Nam Phi, từ Nigeria đến VN. Đây là những kinh nghiệm mà chúng tôi chia sẻ ở phạm vi toàn cầu.
Kênh thứ hai là chúng tôi can thiệp thông qua các dự án của mình. Mỗi năm WB cam kết dành 50 tỷ USD để hỗ trợ cho các quốc gia và một tỷ trọng ngày càng tăng trong số tiền đó là dành cho hoạt động ứng phó biến đổi khí hậu. Chúng tôi qua thực tế cũng đang học được rất nhiều bài học, kinh nghiệm thiết thực để chống lại biến đổi khí hậu.
Chúng tôi cũng xác định các biện pháp khác nhau để tăng cường khả năng chống chịu biến đổi khí hậu. Tuần trước chúng tôi đã phối hợp cùng cơ quan chức năng TQ công bố một báo cáo cực kỳ quan trọng về đô thị hóa tại TQ. Dự kiến nhu cầu phát triển cơ sở hạ tầng tại nước này trong vòng 16-17 năm tới sẽ tăng lên tới 54 nghìn tỷ USD. Tuy nhiên nếu TQ sử dụng nhiên liệu hiệu quả hơn thì nguồn đầu tư có thể cắt giảm được 25%, sẽ cải thiện được đáng kể chất lượng cuộc sống, cải thiện không khí và chất lượng môi trường nói chung.
Tại VN, hiện chúng tôi đang ở giai đoạn cuối để hoàn thiện 1 nghiên cứu phát triển theo hướng it phát thải carbon tại VN, chúng tôi nghiên cứu các lựa chọn về phát triển ít phát thải mà VN vẫn thỏa mãn được nhu cầu sử dụng năng lượng ngày càng cao trong tương lai, mặt khác vẫn xác định được các nguồn năng lượng sạch có thể sử dụng trong tương lai để giảm hiệu ứng nhà kính. Bằng cách đó chúng ta sẽ giúp cải thiện chất lượng cuộc sống trong tương lai.

Bùi Văn Hải, , Nữ - 62  Tuổi

Nhiều độc giả hỏi về các hỗ trợ của Ngân hàng Thế giới cho Việt Nam trong ứng phó với biến đổi khí hậu. Cụ thể như độc giả Cao Tân, Nam, 24 tuổi hỏi Ngân hàng Thế giới đã, đang và sẽ làm gì để giúp ngăn ngừa biến đổi khí hậu tại Việt Nam? Độc giả Bùi Văn Hải, Nam, 62 tuổi: Đề nghị Ngài giới thiệu cho độc giả biết về những hoạt động của Ngân hàng thế giới trong việc truyền thông về biến đổi khí hậu và phòng tránh rủi ro thiên tai tại Việt Nam năm vừa qua.
 Trước hết, chúng tôi đang tích cực hợp tác một sức tích cực với các cơ quan đối tác của VN trong việc phân tích tình hình, cũng như có các dự án cụ thể để cải thiện tình hình. 
Hiện nay mỗi năm WB hỗ trợ 1,5 tỉ USD cho VN, trong đó các dự án hỗ trợ trực tiếp và gián tiếp chiếm tới 80%.
Ví dụ cụ thể, quản ký rủi ro thiên tài, quản lý đô thị, giải vquyeets các vấn đề casaps nước. Chúng tôi có hợp tác chặt chẽ với VN, Chúng tôi muốn quý vị độc giả biết chúng tôi đnag làm gì,  mong quý vị truy cập www.worldbank.org để biết các thông tin dự án của chúng tôi. Tại HN, quý vị có thể đến trực tiếp văn phòng của chúng tôi tại 63 Lý Thái Tổ hoặc liên hệ với chúng tôi qua vietnam@worldbank.org. 

Lương Ngọc Cương , Nữ - 38  Tuổi

Các nước đang phát triển như Việt nam đang chịu ảnh hưởng nặng nề bởi biến đổi khí hậu hơn các nước phát triển, trong khi đó đóng góp tỷ lệ phát thải khí nhà kính lại thấp hơn các nước phát triển. Vậy làm thế nào để các nước phát triển hỗ trợ một cách xứng đáng cho các nước đang phát triển như Việt Nam để thích ứng với biến đổi khí hậu?
 Như bạn đã đề cập, việc phát thải nhà kính có ảnh hưởng tới tất cả các nước. Các nước đang phát triển hiện đã bắt đầu các công việc ở quốc gia của họ trước đã. Hiện nya họ cũng đang có các áp lực, đầu tư rất nhiều tỷ USD để cải thiện tình hình ở nước họ. Cộng đồng quốc tế cũng có thể hỗ trợ trong lĩnh vực này và hỗ trợ cho các quốc gia đang phát triển. Tôi lấy ví dụ chúng tôi có thể hỗ trợ về mặt tài chính. WB cũng đã thay đổi định hướng hỗ trợ tài chính cho VN, nhìn vào tỉ trọng các dự án, thì những dự án có tác động trực tiếp hoặc giúp giảm biến đổi khí hậu chiếm 25% tổng dự án, tính cả các dự án ảnh hưởng gián tiếp thì sẽ chiếm tới 80% tổng dự án mà chúng tôi đang có. Tất cả chúng ta đều phải thay đổi, kể WB để  cơ chế tài trợ, WB có trách nhiệm phải hành động. Cả các nước phát triển và đnag phát triern cuinxg phải thay đổi và tự làm để tạo ra các phát biern. Nếu hcusng ta làm tốt thì sẽ co ích cho chúng ta, nếu có thể kết h tiết kiệm đầu vào, tạo ra môi truonwfg tốt hơn. Giải pháp cho tất cả các bên đều thắng, có lợi cho các bên. 
Wb đều thúc đẩy các n
nếu như chúng ta tăng cường công tác 3/4 khí phát thải CO2 so với mục tiêu giảm phát thải khí để giữ mức tăng nđộ tianf cầu dưới 2độ C Có nhiều hành động tự làm, cũng như thúc đẩy 

Nguyễn Ngọc Sơn , Nam - 20  Tuổi

Khi nói về các biện pháp ứng phó biến đổi khí hậu thì việc thực hiện chúng thường gặp khó khăn do thiếu nhận thức đứng đắn về vấn đề và chúng thường không mang lại lợi ích kinh tế cụ thể, vậy để giải quyết điều này hay theo em là ta có những biện pháp kinh tế nào (ví dụ như đánh thuế carbon) nhằm tạo ra một cơ chế giúp ngăn chặn biến đổi khí hậu, hay thậm chí tạo ra lợi nhuận từ công việc ngăn chặn đó?
 Đây là một câu hỏi cực kỳ quan trọng. Và ở đây chúng ta thấy không có một biện pháp duy nhất nào để ứng phó được với biến đổi khí hậu mà cần một chuỗi tổng thể các biện pháp kết hợp với nhau.
 
Biện pháp đầu tiên chính là tuyên truyền nâng cao nhận thức. Cho dù là VN hay ở 1 nước nào khác ở châu Á, châu Phi, châu Mỹ... chúng ta cần xây dựng nhận thức chung rằng biến đổi khí hậu là vấn đề chung của toàn cầu, mọi người đều phải có trách nhiệm chứ không phải của riêng một nước nào. Chúng ta cần những hành động ở cấp toàn cầu, cấp quốc gia và cấp địa phương.
 
Trên cơ sở xác định những nguyên nhân chính gây ra biến đổi khí hậu ở các nước, các nước cần đưa ra những chiến lược thực sự hiệu quả để giảm thiểu tác động. Họ cần xem xét lại việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả hơn, xem xét, tìm kiếm các nguồn năng lượng thay thế để giảm thiểu hiệu ứng nhà kính... Lấy thí dụ, chúng ta có thể sử dụng nhiều năng lượng mặt trời, năng lượng gió, thủy điện hơn... Ở các nước đặc biệt dễ bị tổn thương bởi biến đổi khí hậu, chúng ta cần tăng cường công tác quản lý rủi ro thiên tai, tăng cường khả năng chống chịu của các đô thị  và nông thôn trước biến đổi khí hậu.
 
Và để đạt được hiệu quả trong công tác ứng phó, chúng ta cần hiện thực hóa những thay đổi thông qua các chính sách, có những biện pháp khuyến khích, những quy định của Chình phủ.  Chúng ta đều có vai trò quan trọng, từ chính phủ, khu vực tư nhân cho đến người dân ... tất cả đều có đóng góp tích cực để hướng đến một thế giới tốt đẹp hơn.
Điểm cuối cùng là vì tất cả mọi người đều phải tham gia vào công tác ứng phó biến đổi khí hậu nên việc điều phối kết hợp là hết sức quan trọng. Chúng ta cần 1 khung thể chế để tất cả mọi người lắng nghe nhau, thể chế sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc trao đổi thông tin.
Cần thiết lập thể chế một cách khẩn trương, cấp bách, cả ở cấp quốc gia lẫn quốc tế. Đối với ngân hàng Thế giới, chúng tôi sẽ phải làm tròn trách nhiệm của mình. Giờ đây chúng tôi đang có hoạt động trên toàn cầu, hợp tác cùng LHQ và các đối tác khác về xây dựng nhận thức, xuất bản sách về những tác động khi trái đất nóng lên 4 độ C.
We nhìn nhận vai trò của mình là nâng cao nhận thức, tạo ra nhận thức, tạo ra liên minh, chủ động cùng các nước ứng phó với biến đổi khí hậu trên toàn cầu.
 
 
 

Minh Hiền , Nữ - 23  Tuổi

Xin ông cho biết một số ví dụ cụ thể về tác động của biến đổi khí hậu tại Việt Nam?
Có lẽ tác động rõ rệt nhất là ở vùng Đồng bằng Sông cửu long, nơi hiện tượng ngập lụt ngày càng nghiêm trọng, xói mòn ở bở biển, tăng xâm mặn... tác động lớn đến đời sống người nông dân.
Mỗi năm VN tổn thất 1-1.5 % GDP. Đây là những tổn thất thực tế mà người dân phải thực sự gánh chịu từ biến đổi khí hậu.
Ngoài ra, chúng ta cũng thấy những tác động nghiêm trọng của hiện tượng thời tiết cực đoan như cơn bão năm 1996 tại VN. Các nước khác cũng chịu tổn thất tương tự như bão Hải yến cuối năm ngoái. Đây là trận bão đã gây ra thiệt hại về người, hàng nghìn người đã thiệt mạng. Đây chính là tổn thất về người mà biến đậu khí hậu đã gây ra cho chúng ta.
Và cái tác động hiện hữu cuối cùng mà chúng ta nhắc đến ở đây là mực nước biển dâng. Đặc biệt tại các vùng ven biển thì mực nước biển dâng sẽ gây ra tác động đáng kể.
Sẽ có tác động rất lớn đến đời sống cũng như sinh kế của người dân sinh sống ở khu vực ven biển.

Lương Ngọc Cương , Nam - 38  Tuổi

Từ hàng triệu năm nay, có nhiều thời điểm diễn biến thời tiết rất phức tạp, nay lại cộng với biến đổi khí hậu do con người gây ra. Nên khi có các hiện tượng thời tiết cực đoan xảy ra (như rét hại, mưa tuyết dày như mùa đông năm 2013 vừa qua, hay cơn bão Haiyan năm qua...) thì liệu có phải là ảnh hưởng của biến đổi khí hay không? Nếu có thì biến đổi khí hậu đóng góp bao nhiêu phần trăm, hay do duy luật diễn biến thời tiết là như vậy không có tác động của biến đổi khí hậu thời kỳ hiện đại?
 Đây là một câu hỏi rất hay. Trong quá trình phát triển từ trước tới nay, chúng ta đã chứng kiến rằng thời tiết luôn biến đổi, cái mà chúng ta quan sát được là những thứ chưa từng có từ trước tới nay và cái tốc độ nóng lên của TĐ đang ngày càng tăng lên đang tăng lên với một tốc độ chúng ta chưa từng thấy trong quá khứ.
Và để có thể đáh giá được những biến đổi của tự nhiên cũng như những biến đổi do tác động của con người, cộng đồng quốc tế và LHQ đã thành lập 1 ủy ban bao gồm các nhà khoa học nổi tiếng trên toàn cầu... để đánh giá những nguyên nhân gây ra những thay đổi hiện nay 
Và ủy ban này của LHQ có sự đóng góp trí tuệ của hàng ngàn nhà khoa học. Kết luận, ngày càng có nhiều bc về sự gia tăng của biến đổi khí hậu là do con người, công dân thế giới chính là tác nhân gây ra những vấn đè quan sát được hôm nay
Và tôi cũng muốn 1 làm rõ 1 điều: KHi thấy các mùa đông rất lạnh, ngày xưa khi còn nhỏ cũng có đợt lạnh như vậy. Đây là bằng chứng chứng tỏ biến đổi khí hậu đang diễn ra. Tôi muốn đưa ra cảnh báo về kết luận như thế này. Các nhà khoa học nghiên cứu các bằng chứng, họ nghiên cứu xu hướng và họ cho thấy Trái đất đang nóng lên. 

Vũ Minh Hường , Nữ - 32  Tuổi

Đâu là những nguyên nhân dẫn đến biến đổi khí hậu? Biến đổi khí hậu ở Việt Nam là do người dân Việt Nam gây ra hay còn chịu ảnh hưởng toàn cầu? Những hoạt động nào của con người đóng góp nhiều nhất vào biến đổi khí hậu?
Trước hết tôi xin được gửi lời chào tới độc giả VietNamNet. Hôm nay chúng ta sẽ cùng trao đổi về một trong những vấn đề, thách thức nghiêm trọng nhất của toàn cầu hiện nay, đó chính là biến đổi khí hậu.
Câu hỏi của bạn là về nguyên nhân gây ra biến đổi khí hậu. Đây là một câu hỏi rất quan trọng, vì có những nguyên nhân mang tính toàn cầu cũng như những nguyên nhân của chính nước sở tại. Những nguyên nhân gây ra biến đổi khí hậu tại VN cũng giống như ở các nước khác, đó là sử dụng năng lượng, các hoạt động trong giao thông, phát triển đô thị, quản lý tài nguyên thiên nhiên, sản xuất nông nghiệp, hoạt động trong lĩnh vực lâm nghiệp...
Chúng ta cũng thấy là ở những quốc gia khác nhau sẽ có hoàn cảnh khác nhau. Một số nước việc sử dụng năng lượng là nguyên nhân lớn nhất. Một số nước khác thì hoạt động trong lĩnh vực lâm nghiệp lại là nguyên nhân chính, ví dụ như cháy rừng. Đây là một trong những nguyên nhân rất quan trọng. Vì vậy chúng ta cần xem xét hoàn cảnh từng nước và xem đâu là nguyên nhân chính gây ra biến đổi khí hậu.
Và trong quá trình phân tích nguyên nhân, chúng ta ko chỉ nhìn vào lượng khí carbon đang được thải ra, mà còn cần nhìn  vào hoàn cảnh trong tương lai. Nhu cầu sử dụng năng lượng của các nước sẽ tăng lên nhiều và chắc chắn việc đó sẽ tác động đến biến đổi khí hậu trong tương lai.
 
© 1997-2013 Báo VietNamNet. All rights reserved.
Cơ quan chủ quản: Bộ Thông tin và Truyền thông
Số giấy phép: 1285/GP - BTTTT, cấp ngày 27/08/2008
Hotline: 0923457788